1. Ginseng'in Cinsiyet ve Yaşa Göre Etkileri
2. Kalp Sağlığı icin Düzenli Olarak Tüketilmesi Önerilen Sebze ve Meyveler
3. Bebeksi Bir Yüz İçin Doğal Çözümler
4. Tok Tutan Besinler
5. Enerjik ve Zinde Hissettiren Besinler
6. Meme Kanserinden Koruyan 7 Besin
7. Yaz Aylarinin Sifali Bitkileri
8. Yaban Mersininin Faydaları
9. Kirazın Faydaları
10. Patates suyunun faydaları
11. Soğan Suyunun Faydaları
12. Kudret Nari - Faydalari ve Kullanimi
13. Cevizin Faydalari

Safran

(La. Crocus, Stigmata Croci, Al. Safran, Fr. Safran, in. Saffron) Crocus sativus L. (İridaceae) türünün kmutulmuş stigmasıdır. Bu tür 20 - 30 cm boyunda, sonbaharda yapraklar ile birlikte mor renkli çiçekler veren, soğanlı bir kültür bitkisidir. Melez kökenli olduğundan tohum vermez. Yumruları ile üretilir. Halen Türki­ yede (Safranbolu) az miktarda yetiştirilmek­ tedir (Resim : 21 ve 22). Dış görünüş : Kırmızımtırak turuncu renkli, kolaylıkla kırılabilen, bir uçları biraz daha geniş iplikçikler halindedir. Tam olan­ lar uçta üç parçalıdır. Acımsı lezzetli, kuv­ vetli ve özel kokuludur. Bileşim : Uçucu ve sabit yağ, acı madde (pikrakrosiıı) ve kırmızı renkli bayar madde­ ler (krosin) taşımaktadır. Etki ve kullanılış : Sinir sistemi uyarıcı­ sı, iştah açıcı, adet söktürücü, koku ve renk verici olarak kullanılmaktadır. Çok eskiden beri (Dioscorides'de lk:ayıtlıdır) tedavi edici, bayar madde ve koku verici olarak kullanıl­ maktadır. Değerli bir baharattır. Zerde'nin terkibine girer. Adet söktürmek için, genellikle pelin ve papatya tozu ile, karıştırılır ve bu karışırndan hazırlanan güllaçlardan günde 2 - 6 tane alı­ nır. Aşağıdaki oranlarda bir karışını uygun­ dur. Safran, toz Tıbbi papatya, toz 0.25 gr 0.30 gr Bu miktarlar bir güllaç içindir. Zehirliliği düşiik bir drogdur. Toz halin­ de, iştah açıcı ve midevi olarak 0.2- 0.5 gr miktarları günde birkaç defa alınır. Yatıştı­ rıcı miktarı günde 1- 1.5 gr arasındadır. Da­ ha yüksek miktarlar adet söktürücü olarak tesir eder. Kullanılış şekli : Toz halinde. Diğer isimler : Zağferan (arapçadan). Yetiştirme : Safran Hititler döneminden beri Anadoluda bilinen (1) (hititçe ismi : A­ zupiru) ve ilaç olarak kullanılan bir drogdur. Grekler döneminde de Batı Anadoluda (İz­ mir bölgesi) elde edilen ve tisareti yapılan bir maldır. Theophraste bu drogu "drogların kraliçesi" olarak isimlendirmiştir. Safran Os­ ınanlılar döneminde de önemini korumuştur. 18 58 yılında, yalnız İngiltere'ye 9.705 kgr saf­ ran satılmış olması (2) bu drogun 19. yüzyıl ortalarındaki önemini gösterir. 20. yüzyılın başlarında, işgücü yetersizliği ve ekonomik güçlükler nedeniyle, Anadoluda safran ekimi ve eldesi çok gerilemiştir. 1913 yılında yalnız Safranbolu ve Urfa illelinde ekim yapılıyor­ du. Elde edilen safran miktarı ise 500 kgr ci­ varındadır (3). Bu miktar memleketin gerek­ sinmesim karşılamadığı için 1923 yıllarından itibaren Avrupa ülkelerinden (bilhassa Fran­ sa'dan) safran dışalırnma başlanmıştır. Halen de ihtiyaç dışalım ile karşılanrnalotadır. Bugün safran ekimi Safranbolu ilinin yalnız iki köyünde (Akveren ve Davutobası) yapılmakta ve az miktarda safran elde edil­ mektedir. Elde edilen safran da balmumu ile tağşiş edildiği için, bu safran düşük kaliteli­ dir (4). Safran elde etmek için bitki ·yumrular ile üretilir. Yumrular ağustos sonu ile eylül başlarında tarlaya (safranlık) dikilir ve ekim başında çiçekler meydana gelir. Çiçekler sa­ bah ve akşam olmak üzere günde iki defa toplanır ve stigmalar, stilusun üç parçaya ay­ rıldığı noktanın hemen altından, elle kopar· tılarak çiçekten ayrılır. Ayrılan stignıalar, ince bir tabaka halinde, bir elek üzerine ko­ nur ve hafif kömür ateşi üzerinde kurutulur. 1 - Ertem, H.: Boğazköy metinlerine göre Hititler devri Anadolu'sunun florası 81, Ankara <1974). 2 - Collas, B.C.: La Turquie en 1861, 176 Paris (1861). 3 - Çelebioğ1u, H. S.: Safran-Farınako1oğ 10 (1,2,3) : 14 <1940). 4 - Baytop, T.: Farmakognozi ders kitabı 2 : 59, istanbul (1974) .

« Crocus minimus Crocus sieberi »

1. Brezilya şampiyon Mantarı
2. Zencefil
3. Hindistan cevizi bitkisi
4. Kahverengi şampiyon mantarı
5. Agave
6. Havaciva
7. şampiyon Mantarı
8. Bodurot
9. Albizia lebbeck
10. Hatmi
11. Adaçayı
12. Yulaf
13. Aslan Yelesi Mantarı
14. Açai
15. Anthemis chiae
16. Aloe vera jel
17. Frenk maydanozu
18. Ananas
19. Ascophyllum nodosum
20. Altınotu