(La. Folium Stramonii, Al. Stechapfelblaetter, Fr. Fenille de stramoine, İn. Stramonium le af) Dalura stramonium L. (Solanaceae) tü rünün, çiçek açma döneminde toplanıp, göl gede kurutulmuş yaprağıdır. Bu tür 50 - 200 cm yükseklikte, beyaz çiçekli, bir yıllık ve otsu bir bitkidir. Meyva ceviz büyüklüğünde ve üzeri dikenli bir kapsüldür. Tohumlar böb rek biçiminde ve siyah renklidir. Türkiyede yaygın bir bitkidir. Yol kenarlarında, virane Iik ve çöplüklerde yetişir. Dış görünüş : lO - 25 cm uzunluk ve 7 - 15 cm genişlikte, saplı, kenarlan derin dişli yapraklardır. Hafif bulandırıcı kokulu ve acı Iezzetlidir. Bileşim : Alkaloitler �o/o O. I- 0.6) taşı maktadır. Başlıca alkaloit hiyosiyamin olup az miktarda atropin ve skopolamin taşımak tadır (!, 2, 3). Tablo 5. Anadoluda yetişen Dalura türleri nin yaprak ve tohumlarında bulunan bütün alkaloit miktarları ( 3). Tür Yaprak Tohum D. arborea 0.02 D. innoxia 0.05 0.17 D. mete! 0.31 0.56 D. stramonium 0.13 0.12 D. tatula 0.08 0.24 Etki ve kullanılış : Spazmları çözücü et kisinden dolayı astma, öksürük ve kramplara karşı kullanılan bir drogdur. Bütün bitki ze hirli alkaloitler taşıdığırudan ancak hekim tavsiyesine göre kullanılır. Bazan sigara ha linde asımaya karşı kullanılmaktadır. Bu drogun sersemletici ve uyuşturucu etkilerinden de istifade edilmektedir. H. Lec Ierc Osmanlı İmparatorluğu döneminde ko calarına sadık olmayan ve haremin kapalılı ğından sıkılan bazı banımlann, kocalarını u yutarak ve dikkatlerini azaltarak hareniden çıkabilmek için, bu bitkiden hazırlanan bir iksiri kocalarına içirdiklerini kaydetmektedir (4). Bazı Avrupalı yazarlar ise, Osmanlı or dularındaki askerlerin harplerdeki korkusuz luğunu, muharebelerden önce, bu bitkinin tohumlannın bal ile karıştırılması ile elde e dilen bir macunu yemeleri sonucu meydana gelen sarhoşluğa bağlamaktaJdırlar. Fransada bazı hırsızların, soymak iste dikleri şahıslara Tatula yaprağı kanştırılmış tütün içinlikleri veya şaraplarına Tatula to huınlarından hazırladıklan dekoksiyonu ko yarak uyuttuklan kaydedilmiştir (4, 5). Tohumlan (Semen Stramonii) da aynı etkilere sahiptir. Diğer isimler : Abızambak, Alıuzam- bak (Gaziantep), Bengildek, Boruçiçeği, Bü yüotu, Cevzi masil, Sehharotu, Sihirbazotu, Şeytanelması, Tatala. 1 - Gürgen, AR.: Türkiye zehirli nebatlarımn en ehemmiyetlileri üzerinde kim yevi araştırmalar-Ankara Y. Zir. Enst. Çalışmalar, sayı 138, Ankara (1943). 2 - Baytop, T. et Güner, N.: Une etude sur la teneur en atropine et scopolamine des Solanacees de Turquie- !stanbul Ecz. Fak. Mecm. 19 : 47 (1983) . 3 - Baytop, T. ve Saviç, Y.: Türkiyede yetişen Dalura türlerinin alkaloitıeri üze rinde ara.ıtırmalar - Baytop, T.: Farına.kognozi ders kitabı 2 : 264, !stanbul (1974). 4- Leclerc, H: Precis de phytothl!rapie 306, Paris (1976). 5 - Fee, A.L.A.: Cours d'histoire naturelle pharmaceutique 2 : 434, Paris (1828) .
Kaynak: Türkiye'de Bitkilerle Tedavi (Turhan Baytop), s. 243
Bu bitki için kayıtlı bilimsel araştırma bulunamadı.