(La. Folium Nerii, F. Oleandri, Al. Oleanderblaetter Fr. Fenille d'oleandre, İn. Oleander leaf) Nerium oleander L. (Apocynaceae) türü nün taze veya kurutulmuş yapraklarıdır. Bu tür Akdeniz bölgesi ülkeleri ile Türkiyede, sulak yerlerde, yabani olarak yetiştiği gibi süs bitkisi olarak park ve bahçelerde de yetiştiri- 1ir. Pembe çiçekli, kışın yapraklarını dökme yen bir ağaççıktır (Resim : 57). Dış görünüş : 10 - 15 cm uzunluk ve 2-3 cm genişlikte, mızrak biçiminde, derinısi, üst yüzü koyu, alt yüzü ise açık yeşil renklidir. Kokusuz ve keskin lezzetlidir. Bileşim : Glikozitler (olea!lJdrin) taşımak tadır. Etki ve kullanılış : Dalıilen idrar arttırı cı ve kalp kuvvetlendirici etkisi vardır. Tıbbi miktarın üzerinde alındığı zaman kalp yet mezliği, kusma ve ishal ile kendini gösteren ağır zehirlenıneler yapar. Tehlikeli bir drog dur. Dalıilen ancak hekim kontrolü altında kullanılabilir. Haricen zeytin yağındaki mase- rasyonu vücut parazitlerine (bilhassa uyuz parazitine) karşı kullanılır. Kullanılış şekli : Haricen zeytin yağında ki maserasyonu cilde sürülür. 10 gr kaba toz edilmiş yaprak 100 gr zeytin yağı içinde bir hafta bırakılır. Sonra bezden süzülür ve sıvı kısım vücut parazitlerine karşı kullaııılır. Toksikolajik etki : Bütün bitki zehirli dir. Zehirlenme mide ve barsak bozuklukları. solunum güçlüğü ve nabız yavaşlaması gibi belirtiler ile ortaya çıkar. Kalp yetmezliği ölüme sebep olur. Bir gram kuru yaprak in sanlarda tehlikeli zehirlenıneler yapar. Zehir lilik kurutma ve kaynaima ile ortadan kalk maz. Dal ve yaprakların suya konulması so nucu etkili maddeler suya da geçer ve bu suyun içilmesi zehirlenmelere sebep olur. Bu bitkiyi yiyerek ölmüş olan hayvanların etleri de zehirlidir. Diğer isimler : Ağıçiçeği, Kan ağ. (Muğ la), Zıkkım ağ. ZAMBAK SOGANI (Bulbus Lilii albi) Lilium candidum L. (Ak zambak) (Lili aceae) türünün taze soğanıdır. Bu tür 90 - 100 cm yükseklikte, beyaz çiçekli ve çok yıllık bir bitkidir. Çiçekler kuvvetli kokulu, soğan ise sarımsı beyaz renklidir. Bahçelerde süs bitkisi olarak yelişiirildiği gibi Batı Anadolu da (İzmir, Karaburun, Söke-Bafa gölli, Mar maris-Bozburun) yabani olarak yetişir. Taşlık ve kayalık yerleri sever (1). Dahilen, infusyon halinde �o/o 2), idrar arttırıcı ve balgam söktürücü, haricen ise çı-· hanları olgunlaştıncı olarak kullanılmaktadır. Çiçeklerinden kokulu maddeler elde etmek için, eski yunanlılar döneminde, Batı Anado luda geniş mikyasta yetiştirilirdi. Bugün bil hassa süs bitkisi olarak yetiştirilmekte ve so ğanı dış ülkelere ihraç edilmektedir. Zambak suyu : Zambak çiçeğinin su bu han distilasyonu ile elde edilir. Haricen cilt lekelerinin ve sivileelerin tedavisinde kullanı lır. Zambak yağı : Zambak çiçeğinin bir müd det zeytinyağı içinde tutulması ile elde edi lir. Koku verici olarak kullanılır. Diğer isimler : Akzambak, Bey zambağı (Marmaris), Beyaz zambak, Mis zambağı. 1 - Karamanoğlu, K.: Türkiyede doğal olarak yetişen Lilium (Zambak) türleri - Ankara üniv. Eczacılık Fak. Mecm. 2 : 31 (1972).
Kaynak: Türkiye'de Bitkilerle Tedavi (Turhan Baytop), s. 258
Bu bitki için kayıtlı bilimsel araştırma bulunamadı.