(La. Herba Majoranae, Al. Majoran, Fr. Herbe de marjolaine, İn. Marjoram) Origanum majorana L. (Syn : Majorana hortensis Moench) (Labiatae) türünün kuru tulmuş çiçekli dallarıdır. Bu tür 20 -80 cm yükseklikte, çalı görünüşünde, yaprakları tüylü, çiçekleri beyaz veya pembe renkli bir bitkidir. Kaliks bir dudaklı olup, alt dudak bulunmamaktadır. Kuru sırtlar, kayalık yer ler ve orman açıklıklarında yetişir. Anadolu da nadir bir bitkidir. Yalnız Güney Anadolu (Alanya, Anamur, Mersin) da bulunmaktadır. Dış görünüş : Yapraklar karşılıklı, saplı veya sapsız, 1.5 -2 cm uzunlukta, küt uçlu, beyazımtırak tüylü ve kuvvetli kokuludur. Gövde tüylü ve dört köşeli. Çiçekler çok kü çük, genellikle beyaz renkli. Bileşim : Uçucu yağ (% 0.3 - 0.6 taze bitkide), tanen ve acı madde taşımaktadır. Uçucu yağda terpenler ve ketonlar bulunur. Anadolu kökenli kurutulmuş bitkilerde o/o 1. 7 uçucu yağ bulunduğu saptanmıştır (1). Etki ve kullanılış : Yatıştırıcı, midevi, idrar arttırıcı, gaz söktürücü, terletici ve ka bız özellikleri vardır. Romalılar döneminden beri, bilhassa Orta Avrupada, baharat ola rak kullanılmaktadır. Aynı maksat için uçucu yağı (Oleum majoranae) da kullanılır. Kullanılış şekli : Toz veya infusyon (% 5) halinde kullanılır. Uçucn yağı bir damla bir şeker parçası üzerine damlatılarak alın maktadır. Diğer isimler : Macuranotu, Mercengüş (farsça Merzengüş'den). Anadoluda 20 kadar Origanum tlirii bu lunmaktadır. Bunlardan bazıları tedavi ama cıyla veya baharat olarak kullanılmaktadır. O. dictamnus L. (Girit kekiği) : Bu tiir 20 cm kadar yükseklikte, beyaz tüylii, pembe çiçekli ve çok yıllık bir bitkidir. Girit ada sında yetişmektedir. Tiirkiyede bulunduğu şiiphelidir. Uçucu yağ taşır. Uçucu yağda bilhassa karvakrol bulunmaktadır. Osmanlı İmpara torluğu döneminde Girit adasından getiriilir ve infusyon (% 5) halinde, uyarıcı, midevi, gaz söktürücü ve kuvvet verici olarak kul lanılırdı. Bugün piyasada bulunmamaktadır. O. herac/eoticum L. (Syn : O. vulgare L. subsp. birtum (Link) İetswaart) (İstanbul kekiği) : Sık tüylü, çok yıllık, beyaz veya pembe çiçekli ve kuvvetli kokulu bir bitkidir. Kaliks tüp biçiminde, 5 dişli ve tüylü. Trak ya, Batı ve Güney Anadoluda yaygın bir türdür. Kuru bitki % 4- 5 uçucu yağ taşır. Bu uçucu yağda bilhassa karvakrol bulunmakta dır. Yapraklı çiçek durumları ticarette "Ke kik" ismi altında satılır ve kekik yerine ba harat olarak kullanılır (bak sayfa : 283). O. anites L. (Syn: O. smyrnaeum L.) (İz mir kekiği): 50-60 cm kadar yükselebilen, tüy- 1 - Gürgen, A.R.: Türkiyenin önemli eteri yağları üzerinde araştırmalar, II - Ankara Y. Zir. Enst. Derg. 9 (2) : 332 (1948) .
Kaynak: Türkiye'de Bitkilerle Tedavi (Turhan Baytop), s. 172
Bu bitki için kayıtlı bilimsel araştırma bulunamadı.