(La. Semen Pegani, S. Harmalae, Al. Peganum Samen, Fr. Graine de peganum, in. Peganuın seed) Peganum harmala L. (Zygophyllaceae) türünün olgun tohumlarıdır. Bu tür 70 cm kadar yükselebilen, tüysüz, parçalı yapraklı, beyaz çiçekli, çok yıllık ve çalı görünüşünde bir bitkidir (Resim : 68). Orta Anadoluda ge niş alanlar kaplar (3). Dış görünüş : Me)'Ya bir nohut büyük lüğünde ve çok tohumlu. Tohumlar 3- 3.5 mm uzunlukta, hafifçe kanatlı, piramit bi çinıinde, üzeri pürtüklü ve kırmızımtırak es mer renkli, kokusuz ve hafif acı lezzetlidir. Bileşim : Sabit yağ ve o/o 4 - 7 oranında alkaloit (harmin, harmalin, harınal ve diğer leri) taşımaktadır ( 4). Etki ve kullanılış : Tohum ve kök kurt düşürücü, adet söktürücü, uyuşturucu, terle tici ve yalıştırıcı etkilere sahiptir. Dalıilen in fusyon (o/o 2 - 5) halinde alınır. Urfa bölgesinde tohumlar, kavrulduktan sonra, dalıilen basura karşı kullanılmaktadır. Meyvalarının, sıra ile ipe dizilmesi ile, değişik şekilli nazarlıklar yapılır (Resim : 67). Bu nazarlıklar Orta Anadoluda pek çok köy evinde bulunur. Tohumları nazara uğradığı sanılan kişi lerin •tütsülenmesinde kullanılan drogların başında gelir. Şahsı tütsülemek için bir mik tar üzerlik tohumu ateşe atılır, nazara uğra mış olduğundan korkulan kimse, başını, ayak larını ve kollarını, meydana gelen dumana tutar. Küçük çocuklar annelerinin kollarında dumandan geçirilerek tütsülenir. Tohumlardan Cezayirele "Türkiye kırmı zısı" ismi verilen ve kumaş boyamakta, lıas lığı nedeniyle çok değerli olan, kırmızı renk li bir boyar madde elde edilir (5). Diğer isimler : Yabani sedefotu. 1 - Yazıcı, Z. ve Akcasu, A.: Sorbus domestica L. bitkisinin yapraklarının içerdi ği aktif maddelerin tavşan ve farelerde kan şekeri düzeyine etkileri - IV. Bitkisel ilaç Hammaddeleri Toplantısı, bildiriler 133, Eskişehir (1983) . 2 - Gökşin, A.: Türkiye'de doğal olarak yetişen üvez (Sorbus L.) taksonlarının yayılışları ile önemli bazı morfolojik ve anatomik özellikleri üzerinde araş tırmalar-Ormancılık Araştırma Enst. Yay. No. 120, Ankara (1982). 3 - Elgin, N.: Les caracteres morphologiques et anatomiques ciu Peganum harma la L. -İ stanbul üniv. Fen Fak. Mecm. seri B 15 : 333 (1950) . 4 - Kutlu, H. ve Ama!, H.: Türkiyede yetişen Peganum harmala L. üzerinde kim yasal araştırmalar -İstanbul üniv. Ecz. Fak. Mecm. 3 : 133 (1967) . 5 - Fournier, P.: Le livre des plantes medicinales et veneneuses de France 3 : 191, Paris (1948).
Kaynak: Türkiye'de Bitkilerle Tedavi (Turhan Baytop), s. 249
Bu bitki için kayıtlı bilimsel araştırma bulunamadı.