(La. Gummi Asa foetida, Al. Teufelsdreck, Fr. Ase fetide, İn. Asafetida) Perula assa-foetida L. (Umbelliferae) ve buna yakın diğer türlerin köklerinden elde edilen bir usaredir. Bu usarenin elde edildiği türler, 2 m boya kadar yükselen, kalın kök lü, parçalı yapraklı, sarı çiçekli bitkilerdir. İran ve Batı Afganistan . dağlarında yetişir ler (1). Drog Türkiye'ye İran'dan gelir. Dış görünüş : Tane veya parçalar halin dedir. Sarımsı veya esmer kırmızımtırak renkli, sıcakta yumuşayan, soğukta sertleşen, sarımsağı andırır kuvvetli kokulu, acı ve ba tıcı lezzetlidir. Bileşim : Uçucu yağ, rezin, zamk ve or ganik asitler taşır. Etki ve kullanılış : Sinir sistemi yalıştı rıcısı (bilhassa histeriye karşı), hazıu.ı kolay laştırıcı, gaz söktürücü ve kurt düşürücü et kileri vardır. İran, Hindistan, Pakistan ve bunlara yakın ülkelerden babarat olarak (sa rımsak yerine) yemeklerde çok kullanılır. Bu bileşik bütün ifrazlar (ter, solunum, idrar) ile dışarı atılır. Bu nedenle bunu yemiş olanlar etrafiarına çok fena bir koku yayarlar. Ko kusundan dolayı bu droga Avrupalılar Stercus Diaboli (Şeytan kazuratı) ismini vermislerdir. Doğu ülkelerinde ise Cibus Deorum (Cennet yemeği) ismi verilir. Güney-Doğu Anadoluda, kurt düşürücü olarak, sığırlara verilir. Kullanılış şekli : Toz 0.5 - 1 gr günde, hap halinde verilir. Diğer isimler : Haltis, Haltit, Hiltit (a rapça al-hi!tit kelimesinden), Şeytanpisliği (St ercus Diaboli). ÇAKŞIROTU KöKü (Radix Ferulae meifoliae) : F. elaeochytris Korovin (Syn : F. meifo lia (Fenzl) Boiss.) türiinün kurutulmuş kök leridir. Bu tiir 1 - 2 m yükseklikte, sarı çi çekli, çok yıllık bir bitkidir (Resim : 34). A dana, İçel ve Hatay bölgesi dağlarında yetiş mektedir. Kökler nişasta, kateşik tanen, saponin, alkaloit, rezin ve uçucu yağ (o/o 0.6 - 0.8) ta şımaktadır (2). Bu bitkinin kökleri toz edilip bal ile ka rıştırıldıktan sonra cinsel kudreti arttıncı o larak kullanılmaktadır. Antakya bölgesinde bu drogun kısırlığa karşı iyi geldiği ve bunun yapraklarını yiyen hayvanların (keçi) ikiz do ğurduğu iddia edilmektedir. Bu bölgede halk bitkiyi erkek (çiçek durumu meydana getir miş) ve dişi (çiçek durumu meydana getir memiş, rozet yapraklı) olmak üzere iki kısma ayırmaktadır (2). Femla türleri Dioscorides döneminden beri tedavide kullanılan bitkilerdir. Anadolu- ı - iqbal, N.: Bitkisel harika bir ilii.ç : Asafoetida-Türk Folklor Araştırmalan 15 (295) : 6902 (1974). (A. Demirhan tarafından türkçeye çevrilmiştir). 2 - Baytop, T.: Ferula meifolia (Fenzl) Boiss. bitkisinin kökleri üzerinde ilk a raştırmalar-istanbul üniv. Ecz. Fak. Mecın. ı : 157 (1965).
Kaynak: Türkiye'de Bitkilerle Tedavi (Turhan Baytop), s. 239
Bu bitki için kayıtlı bilimsel araştırma bulunamadı.